Kwaliteit van leven

Veranderingen van het lichaam en het functioneren van het lichaam na een operatie kan veel impact hebben op het mentale welzijn. Wij vinden het belangrijk om vóór de operatie in kaart te brengen hoe u zich mentaal voelt en of u al plasklachten of erectieklachten hebt. Dit doen wij niet alleen in de spreekkamer, maar ook met behulp van (digitale) vragenlijsten. Meer informatie hierover vindt u hier.

Je verhaal kwijt kunnen
De diagnose prostaatkanker en bijbehorende behandeling kan veel impact hebben op uw welbevinden en ervaren kwaliteit van leven. Het kan voorkomen dat u hier graag met uw naasten over wil praten, maar uw verhaal niet echt kwijt kunt. Wanneer u die behoefte wel heeft en graag over wat moeilijker bespreekbare onderwerpen wil praten, zijn daar verschillende opties voor. 

• Wilt u meer weten over mogelijkheden op medisch gebied, neem dan contact op met de afdeling urologie van uw eigen ziekenhuis. 
• Vindt u het fijn om te praten met anderen die hetzelfde hebben doorgemaakt als uzelf, dan kunt u naar groepsbijeenkomsten gaan met andere mannen met prostaatkanker en uw naasten in een Toon Hermans Huis. Deze avonden vinden regelmatig plaats en behandelen daarin ook verschillende thema’s rondom prostaatkanker. 
• Wilt u liever 1 op 1 in gesprek gaan over uw ervaringen en impact van prostaatkanker en behandeling, dan past het misschien beter om naar de Prostaat Praat Poli te komen. Iedere vierde vrijdag van de maand is er van 10 tot 12 uur vrije inloop bij de poli urologie in Zuyderland locatie Sittard. U gaat dan in gesprek met een vrijwilliger van de Prostaatkankerstichting (tevens lotgenoot). 

Plasklachten na de operatie

Na een operatie of bestraling van de prostaat kun je last hebben van plasklachten. De een kan last hebben van slechts druppels verlies, terwijl de ander vrijwel geen controle heeft. Sommigen moeten vaker plassen of hebben alleen het gevoel vaker te moeten plassen. Bij een ander kan het heel veel moeite kosten om de blaas goed te legen. Soms zijn de plasklachten tijdelijk en gaan ze vanzelf weer over, maar ze kunnen ook blijvend zijn. Waar u ook tegenaan loopt: het is belangrijk dit te melden bij uw afspraak met de uroloog, casemanager of (gespecialiseerd) verpleegkundige. Dan kan samen gekeken worden naar mogelijke oplossingen.

Oorzaak van ongewild urineverlies

Tijdens de prostaatverwijderingsoperatie wordt samen met de prostaat het stuk plasbuis dat door de prostaat heen loopt, weggenomen. Dit betekent dat ook een stukje van de spieren van de plasbuis wordt weggehaald. Deze spieren zorgen voor het ophouden van de plas of juist dat je gaat plassen. De ene persoon heeft hier meer effect van dan de ander. Tijdens de operatie wordt zoveel mogelijk van de plasbuis gespaard zodat het urineverlies zo spoedig mogelijk herstelt. Het is belangrijk om te weten dat de lengte hiervan per patiënt verschilt. Het verschilt dus per persoon hoe snel het urineverlies herstelt en in hoeverre dit kan herstellen.

Nadat de katheter is verwijderd kan urineverlies (urine-incontinentie) voor gaan komen. Dit gebeurt meestal bij lichamelijke inspanning, zoals springen, hardlopen of zwaar tillen. Maar ook niezen, hoesten, opstaan en gaan zitten kunnen urineverlies veroorzaken. Resultaten van de operatie in Prostaatkankercentrum Zuid vindt u hier.

Bekkenfysiotherapie: zelf aan de slag

Het urineverlies kan worden tegengegaan door de spieren in de bekkenbodem te trainen. Een fysiotherapeut gespecialiseerd in de bekkenbodem leert u hoe dat moet. Dit kan zelfs al vóór de operatie worden opgestart. Een aantal adviezen en oefeningen die zijn opgesteld door het Bekkenfysiotherapie Netwerk Limburg, staan alvast op een rij in deze folder. Om een afspraak te maken bij een geregistreerde bekkenfysiotherapeut, krijgt u een verwijzing én een lijst mee van de casemanager tijdens het RARP-gesprek in het Zuyderland. Soms wordt dit ook al meegegeven door de uroloog, casemanager of gespecialiseerd verpleegkundige van uw eigen ziekenhuis. U kunt zelf dus kiezen naar welke bekkenfysiotherapeut u gaat.

Best passende opvangmateriaal

Enige tijd na de prostaatverwijderingsoperatie wordt de katheter verwijderd en kan het zijn dat u ongewild urine verliest. Doorgaans verbetert dit urineverlies in de loop van de tijd. Dit kan enkele weken tot meer dan een jaar duren. In die periode kan ongewild urineverlies impact op uw (dagelijks) leven hebben. Het gebruiken van het juiste opvangmateriaal in uw specifieke situatie maakt een groot verschil. Hiervoor zijn verschillende opties, waaronder verbanden met verschillende diktes voor in de onderbroek, wasbaar ondergoed, maar ook een condoomkatheter. Bespreek tijdens uw controle met de uroloog, casemanager of gespecialiseerd verpleegkundige wat het beste bij uw situatie past en waar u deze spullen kunt krijgen. 

Blijvend urineverlies op de lange termijn: operatiemogelijkheden

Sommige mannen blijven last van houden van ongewild urineverlies, ondanks de training van de bekkenbodemspieren gedurende langere tijd. Een operatie aan de plasbuis kan dan helpen. Hiervoor zijn er twee technieken:  

• Kunstsluitspier (sfincterprothese): de uroloog plaatst een kunstmatige sluitspier om de plasbuis heen. De sluitspier kun je bedienen met een pompje in de balzak.
• Male sling: dit is een bandje dat de natuurlijke sluitspier van de plasbuis ondersteunt. De male sling sluit de plasbuis af als er druk op de bekkenbodem komt. Bijvoorbeeld bij tillen, persen en niezen.

Niet elk ziekenhuis voert deze operaties uit. Het functioneel centrum bij de afdeling urologie in Maastricht UMC+ is internationaal erkend om deze expertise. Vraag bij controle bij de uroloog naar de mogelijkheden of om een verwijzing.